چرا موقع پرواز باید گوشی روی حالت پرواز باشد؟
چرا در هواپیما گوشی حالت پرواز باید روشن باشد؟ دلیل اصلی، احتیاط در برابر تداخل احتمالی امواج سلولار با رادیوهای هواپیما و شبکههای مخابراتی زمینی است، نه اینکه گوشیای روشن بهتنهایی بتواند هواپیما را سرنگون کند. شواهد فعلی نشان میدهد این ریسک بسیار پایین است، اما چون پیامد احتمالی جدی است، مقررات بینالمللی همچنان این قانون را الزامی نگه داشتهاند. در ادامه، تفاوت حالت پرواز با خاموشکردن کامل گوشی، وضعیت وایفای هواپیما و قوانین ایران را هم بررسی میکنیم.
فهرست مطالب
حالت پرواز (Airplane Mode) دقیقا چه کاری میکند؟
اگر میخواهید بدانید حالت پرواز چیست و چه کاری میکند، حالت پرواز تنظیمی در گوشی، تبلت یا لپتاپ است که انتقالهای بیسیم دستگاه را غیرفعال میکند تا با مقررات هواپیمایی سازگار شود. با روشن کردن آن، معمولا سه چیز قطع میشود: ارتباط سلولار، یعنی تماس، پیامک و اینترنت موبایل؛ وایفای؛ و بلوتوث. در بیشتر گوشیهای امروزی، بعد از فعال کردن حالت پرواز، میتوانید وایفای و بلوتوث را دوباره بهصورت جداگانه روشن کنید، اما سلولار باید تا پایان پرواز خاموش بماند. برخی گوشیها موقعیتیاب ماهوارهای را هم در این حالت محدود میکنند، هرچند چون این سیستم فقط سیگنال دریافت میکند و ارسال نمیکند، در بیشتر دستگاهها همچنان کار میکند. جدول زیر تفاوت حالت پرواز روشن و خاموش را خلاصه میکند.
| وضعیت گوشی | سلولار (تماس/پیامک/داده) | وایفای | بلوتوث | اتصال به وایفای هواپیما | مصرف باتری |
|---|---|---|---|---|---|
| حالت پرواز روشن | قطع | قابل روشنکردن دستی | قابل روشنکردن دستی | امکانپذیر از طریق وایفای هواپیما | کمتر |
| حالت پرواز خاموش | فعال، در تلاش برای اتصال به دکل | فعال | فعال | معمولا مجاز نیست | بیشتر |
آیا امواج موبایل واقعا میتوانند هواپیما را سرنگون کنند؟
اگر سوالتان این است که آیا گوشی روشن در هواپیما خطرناک است، شواهد فعلی نشان میدهد احتمال اینکه گوشیای بهتنهایی سیستمهای حیاتی هواپیما را از کار بیندازد، بسیار پایین است. بررسیهای فنی روی دستگاههای سلولار معمولی نشان دادهاند تداخل مستقیم آنها با رادیوهای ناوبری هواپیما نادر است. با این وجود، این به معنی صفر بودن ریسک نیست: چون شرایط پرواز و تجهیزات هواپیماها متفاوت است و آزمایش همه سناریوهای ممکن دشوار است، سازمانهای هوانوردی همچنان بر اساس اصل احتیاط عمل میکنند، نه بر اساس اثبات قطعی خطر. هیچ منبع رسمی معتبری هم درصد مشخصی از سوانح هوایی را به گوشیهای روشن نسبت نداده است. جمعبندی ساده این است: ریسک پایین است، اما صفر مطلق نیست و همین کافی است تا قانون همچنان اجباری بماند.
چرا با وجود ریسک کم، هنوز قانون اجباری است؟
دو دلیل اصلی پشت این قانون وجود دارد:
- کاهش ریسک تداخل با رادیوهای هواپیما: نگرانی اصلی، تداخل الکترومغناطیسی با سامانههای ارتباطی و ناوبری است، بهویژه در مراحل حساس پرواز مثل برخاست و فرود. اگر میخواهید بدانید آیا موبایل روی سیستم ناوبری هواپیما اثر میگذارد، پاسخ این است که احتمال تداخل مستقیم پایین است، اما مقررات همچنان برای کاهش همین ریسک احتمالی وضع شدهاند. سیستمی که بیشترین توجه را جلب کرده، رادیوی ارتفاعسنج است که فاصله هواپیما تا زمین را اندازه میگیرد؛ سالهاست نگرانی وجود دارد که سیگنالهای سلولار ممکن است روی دقت آن اثر بگذارند.
- محافظت از شبکههای سلولار زمینی: قانون آمریکا در این زمینه صراحتا میگوید وقتی هواپیما از زمین بلند میشود، تلفنهای سلولار داخل آن باید خاموش باشند. این قانون بیشتر برای جلوگیری از تداخل با شبکههای زمینی است، نه اویونیک هواپیما؛ چون گوشیها در ارتفاع بالا همزمان به چند دکل مخابراتی متصل میشوند و میتوانند مدیریت سلولهای زمینی را مختل کنند.
هر دستگاهی که قابلیت ارسال و دریافت سیگنال دارد، باید پیش از برخاستن به حالت پرواز برود تا همین قابلیت فرستندگی غیرفعال شود. برای آشنایی بیشتر با قوانین کلی ایمنی داخل کابین، نکات ایمنی پرواز راهنمای جامعتری در اختیارتان میگذارد.
اگر یادمان رفت خاموشش کنیم چه اتفاقی میافتد؟
اگر میپرسید اگه حالت پرواز رو نزنیم چی میشه، اگر پیش از بلند شدن پرواز یادتان برود گوشی را به حالت پرواز ببرید، اتفاق فاجعهباری نمیافتد، اما چند چیز پیش میآید؛ گوشی همچنان تلاش میکند به دکلهای زمینی متصل شود؛ این کار هم باتری را سریعتر خالی میکند و هم از نظر مقررات مجاز نیست. در بیشتر پروازها، مهمانداران پیش از برخاست و فرود چک میکنند که همه دستگاهها در حالت پرواز باشند؛ اگر گوشیای در حالت عادی دیده شود، معمولا فقط از شما میخواهند آن را به حالت پرواز ببرید یا کامل خاموش کنید. هیچ منبع رسمی هم گزارش نداده که فراموش کردن این کار بهتنهایی باعث حادثه شده باشد؛ این بیشتر الزامی مقرراتی و احتیاطی است تا واکنش به خطری اثباتشده.
میشود با حالت پرواز از وایفای هواپیما استفاده کرد؟
اگر سوالتان این است که وایفای هواپیما با حالت پرواز کار میکند؟ بله، اما با روشی مشخص: ابتدا حالت پرواز را روشن کنید تا سلولار قطع شود، سپس وایفای را جداگانه و دستی فعال کنید و به شبکه هواپیما وصل شوید. این روش با مقررات بینالمللی سازگار است و در بیشتر پروازهایی که وایفای هواپیما دارند، همینطور کار میکند. بلوتوث هم معمولا به همین ترتیب قابل استفاده است، مثلا برای هدفون بیسیم، مگر ایرلاین محدودیت خاصی اعلام کرده باشد. نکته مهم این است که وایفای سلولار، یعنی تترینگ از طریق شبکه موبایل، نباید فعال شود؛ فقط اتصال به شبکه داخلی هواپیما مجاز است.
تفاوت قوانین ایران با چند کشور دیگر
در آمریکا، قانون مشخصی استفاده از سلولار را از لحظه برخاست تا فرود ممنوع میکند؛ در عین حال، دستگاههای غیرفرستنده در حالت پرواز، بسته به تأیید ایرلاین، در تمام مراحل پرواز مجازند. در اروپا هم سالهاست دستگاههای غیرفرستنده در تمام مراحل پرواز آزادند، اما دستگاههای فرستنده باید در حالت پرواز باشند؛ اجرای دقیق این قوانین به سیاست هر ایرلاین بستگی دارد.
درباره قانون حالت پرواز در ایران و هواپیماییهای داخلی، متن رسمی و مستقل سازمان هواپیمایی کشوری درباره الزام حالت پرواز در این مقاله در دسترس نبود؛ اما همه ایرلاینهای داخلی، در اعلانهای کابینی و کارتهای ایمنی، مسافران را به خاموشکردن یا فعالکردن حالت پرواز موظف میکنند. این رویه همراستا با استانداردهای بینالمللی هوانوردی است و اختصاصی یا سلیقهای برای ایران نیست.
چکلیست سریع قبل از بستن درِ هواپیما
پیش از بسته شدن در هواپیما، این چند مورد را چک کنید:
- گوشی، تبلت و لپتاپ را روی حالت پرواز بگذارید.
- اگر لازم دارید، فقط وایفای یا بلوتوث را جداگانه روشن کنید، نه سلولار را.
- هدفون یا سایر لوازم بلوتوثی را از قبل تست کنید تا سر پرواز دنبال تنظیمات نگردید.
- مطمئن شوید باتری دستگاهها کافی است، چون در حالت پرواز مصرف باتری کمتر میشود اما صفر نیست.
اگر هنوز مراحل قبل از پرواز برایتان کامل جا نیفتاده، مراحل سوارشدن به هواپیما نکات تکمیلی خوبی درباره سوار شدن به هواپیما دارد.
خیلی از این کارها را هم میشود پیش از رسیدن به فرودگاه انجام داد تا روز پرواز آرامتر باشد؛ چکاین آنلاین همین مسیر را از قبل برایتان سادهتر میکند.
حالا که دلیل واقعی حالت پرواز را میدانید، خیالتان از این قانون ساده راحتتر است. برای رزرو بلیط پرواز بعدیتان، سرویس بلیط هواپیما اسنپ مسیر ساده و مطمئنی برای مقایسه و خرید بلیط داخلی و خارجی در اختیارتان میگذارد.
سوالات متداول
۱. اگر یادم برود گوشی را حالت پرواز نکنم، مهماندار چه میکند؟
معمولا فقط از شما میخواهند گوشی را به حالت پرواز ببرید یا خاموش کنید؛ برخورد جدیتری معمول نیست.
۲. آیا تبلت و لپتاپ هم باید حالت پرواز باشند؟
بله، هر دستگاهی که قابلیت ارسال و دریافت سیگنال دارد، از جمله تبلت و لپتاپ با سیمکارت یا مودم داخلی، باید حالت پرواز باشد.
۳. چرا بعضی وقتها اجازه میدهند از وایفای هواپیما در حالت پرواز استفاده کنیم؟
چون در حالت پرواز فقط سلولار قطع میشود؛ وایفای را میتوانید جداگانه روشن کنید و به شبکه داخلی هواپیما وصل شوید.
۴. آیا حالت پرواز باتری گوشی را هم بیشتر نگه میدارد؟
بله، چون گوشی دیگر دنبال دکلهای زمینی نمیگردد، مصرف باتری کمتر میشود، هرچند بهطور کامل صفر نیست.
۵. در پروازهای داخلی ایران هم این قانون اجباری است؟
متن رسمی جداگانهای در دسترس نبود، اما همه ایرلاینهای داخلی این قانون را در اعلانهای کابینی و کارتهای ایمنی رعایت میکنند و این با استانداردهای بینالمللی همراستاست.



دیدگاهها (0)