اگر مقصد بعدیتان ونیز، بارسلون، آمستردام یا کیوتو است، فقط قیمت بلیط و هتل را بررسی نکنید. در سال ۲۰۲۶ بعضی شهرهای پرطرفدار ورودیه، مالیات اقامت، محدودیت اجاره کوتاهمدت یا کنترل ظرفیت گردشگری را جدیتر کردهاند. این مقررات معمولا به معنای بسته شدن شهر نیستند؛ هدف اصلی، کاهش فشار ازدحام بر ساکنان، مسکن و زیرساختهاست. برای پاسخ به پرسش اوورتوریسم چیست و کدام شهرها مسافر را محدود کردهاند، باید میان بازدیدکننده یکروزه، مسافر اقامتی، گردشگر کروز و استفادهکننده از اجاره کوتاهمدت تفاوت گذاشت.
فهرست مطالب
اوورتوریسم چیست و چرا اینروزها داغ شده؟
اوورتوریسم یعنی چه؟ اوورتوریسم یا گردشگری بیشازحد زمانی رخ میدهد که تعداد یا تمرکز مسافران از ظرفیت قابلتحمل یک مقصد بیشتر شود و به کیفیت زندگی ساکنان، محیطزیست، حملونقل، بازار مسکن یا تجربه سفر آسیب بزند. مسئله فقط آمار بالای ورود نیست؛ گاهی تجمع همزمان گردشگران در چند خیابان، میدان یا فصل خاص، مشکل اصلی است. سازمان جهانی گردشگری نیز در بررسی گردشگری شهری، بر مدیریت جریان بازدیدکنندگان و تأثیر آن بر ساکنان تأکید کرده است.
پروازهای ارزان، سفرهای کوتاه، کشتیهای کروز، شبکههای اجتماعی و رشد اجاره روزانه خانهها، جمعیت زیادی را به چند مقصد معروف هدایت کردهاند. به همین دلیل، پاسخ به سوال قوانین جدید گردشگری ۲۰۲۶ برای کدام کشورهاست شامل چند نوع سیاست متفاوت میشود: ایتالیا در ونیز بر بازدیدکنندگان یکروزه تمرکز کرده، اسپانیا در بارسلون مالیات و اقامتگاههای گردشگری را هدف گرفته، هلند توسعه هتل و گردشگری کروز را محدود کرده، اسکاتلند عوارض اقامت وضع کرده و ژاپن مالیات اقامت کیوتو را افزایش داده است.
بعضی از این مقررات در نگاه اول شبیه عجیبترین قوانین در کشورهای مختلف به نظر میرسند، اما هدف اصلی آنها مدیریت جمعیت و تأمین هزینه خدمات شهری است.
جدول شهرهایی که محدودیت تازه اعمال کردهاند
| شهر | نوع محدودیت یا مالیات | زمان اجرا | گروه تحتتأثیر |
|---|---|---|---|
| ونیز | ورودیه ۵ یا ۱۰ یورویی در روزهای مشخص | ۳ آوریل تا ۲۶ ژوئیه ۲۰۲۶ | بازدیدکنندگان یکروزه |
| بارسلون | افزایش مالیات اقامت و برنامه پایان مجوز آپارتمانهای گردشگری | مالیات از ۱ آوریل ۲۰۲۶؛ پایان مجوزها تا ۲۰۲۸ | مسافران اقامتی |
| آمستردام | مالیات اقامت، عوارض کروز و محدودیت ساخت هتل | در سال ۲۰۲۶ برقرار | مسافران اقامتی و کروز |
| ادینبرو | عوارض ۵ درصدی اقامت تا پنج شب | از ۲۴ ژوئیه ۲۰۲۶ | اقامتهای پولی |
| کیوتو | مالیات پلکانی اقامت تا ۱۰ هزار ین | از ۱ مارس ۲۰۲۶ | مسافران شبماند |
ونیز؛ ورودیه روزانه برای بازدیدکنندگان یکروزه
ونیز در سال ۲۰۲۶ طرح Access Fee را از ۳ آوریل تا ۲۶ ژوئیه، فقط در روزهای تعیینشده و از ساعت ۸:۳۰ تا ۱۶ اجرا کرد. مبلغ برای ثبتنام دستکم چهار روز زودتر ۵ یورو و برای ثبتنام دیرتر ۱۰ یورو بود. بازدیدکنندگان مشمول باید کد QR دریافت میکردند. این قانون شامل همه گردشگران نبود. کسانی که در محدوده شهرداری ونیز اقامت رزروشده داشتند، ورودیه روزانه نمیپرداختند، اما در روزهای اجرای طرح باید معافیت خود را ثبت میکردند. کودکان زیر ۱۴ سال و بعضی گروههای دیگر نیز معاف بودند. بنابراین تفاوت گردشگر یکروزه و مسافر اقامتکننده کاملا مهم است.
عبارت مالیات گردشگری ونیز و بارسلون زیاد جستوجو میشود، اما در ونیز باید ورودیه بازدید روزانه را از مالیات اقامت جدا دانست. دوره ورودیه ۲۰۲۶ در ۲۶ ژوئیه پایان یافت و از ۲۷ ژوئیه دیگر برای ادامه سال ۲۰۲۶ پرداخت یا ثبت معافیت لازم نیست، مگر آنکه شهرداری تصمیم تازهای اعلام کند.
بارسلون؛ محدودیت اجاره کوتاهمدت و مالیات گردشگری
از اول آوریل ۲۰۲۶، مالیات اقامت در بارسلون افزایش یافت. نرخ نهایی از ترکیب مالیات منطقهای کاتالونیا و عوارض شهرداری تشکیل میشود. سهم شهرداری ۵ یورو برای هر نفر و هر شب است، اما مبلغ نهایی براساس نوع اقامتگاه فرق دارد: هتل پنجستاره ۱۲ یورو، هتل چهارستاره ۸٫۴۰ یورو، خانه گردشگری ۹٫۵۰ یورو، هاستل جوانان ۶ یورو و سایر اقامتگاهها ۷ یورو برای هر نفر و هر شب. این مالیات حداکثر برای هفت شب پیوسته محاسبه میشود. عدد اولیه رزرو همیشه قیمت نهایی نیست و نوع اقامتگاه، تعداد نفرات و شبها هزینه سفر را تغییر میدهد.
بارسلون همچنین اعلام کرده است که مجوز حدود ۱۰ هزار آپارتمان گردشگری پس از پایان اعتبارشان در سال ۲۰۲۸ تمدید نخواهد شد. این تصمیم به معنای ممنوعیت فوری اجاره کوتاهمدت در ۲۰۲۶ نیست، اما احتمالا عرضه اقامتگاههای قانونی را در سالهای آینده کاهش میدهد. مسافر ایرانی بهتر است شماره مجوز اقامتگاه را بررسی کند و از رزرو واحدهای ناشناس یا بدون مجوز بپرهیزد. اگر بارسلون در برنامه سفر شماست، هزینه اقامت و مالیات را همراه با قیمت بلیط هواپیما تهران بارسلون بررسی کنید و رزرو را به روزهای آخر موکول نکنید.
آمستردام و سایر شهرهای اروپایی؛ سقف تعداد کشتی کروز و هتلسازی
محدودیت ورود گردشگر به شهرهای اروپایی همیشه متوجه مسافر هوایی نیست. در آمستردام، بخشی از سیاست کنترل گردشگری به کشتیهای کروز، ظرفیت هتلها و اقامت کوتاهمدت مربوط میشود. مالیات اقامت شهر در سال ۲۰۲۶ برابر با ۱۲٫۵ درصد قیمت شبانه اقامت، بدون مالیات بر ارزش افزوده، است. برای مسافران یکروزه کروز نیز عوارض ۱۵ یورویی دریافت میشود.
سیاست یک هتل در برابر یک هتل نیز اجازه نمیدهد تعداد کل اتاقهای هتل در آمستردام افزایش پیدا کند؛ هتل جدید فقط زمانی میتواند باز شود که هتل دیگری بسته شود. این سیاست میتواند در فصلهای شلوغ بر ظرفیت و قیمت اثر بگذارد. بااینحال، مقررات کروز مستقیما به بیشتر مسافران ایرانی که با هواپیما وارد شهر میشوند ارتباط ندارد.
ادینبرو نمونه تازه دیگری است. از ۲۴ ژوئیه ۲۰۲۶، عوارض گردشگری این شهر برابر با ۵ درصد هزینه خالص اقامت پولی است و فقط برای پنج شب نخست محاسبه میشود. این قانون شامل هتل، هاستل، مهمانخانه، آپارتمان و اجاره کوتاهمدت است. در آسیا، کیوتو از اول مارس ۲۰۲۶ مالیات اقامت را پلکانی کرده است. مبلغ برای هر نفر و هر شب از ۲۰۰ ین برای اقامتهای زیر ۶ هزار ین آغاز میشود و برای اقامتگاههای ۱۰۰ هزار ین یا بیشتر به ۱۰ هزار ین میرسد. برای گزینهای نزدیکتر، شرایط سفر زمینی به استانبول را نیز با سفر به شهرهای شلوغ اروپای غربی مقایسه کنید.
این قوانین چه تأثیری روی برنامهریزی سفر ایرانیها دارد؟
پیش از رزرو، ابتدا مشخص کنید قانون مقصد به کدام گروه مربوط است: بازدیدکننده یکروزه، مسافر اقامتی، استفادهکننده از آپارتمان کوتاهمدت یا مسافر کشتی کروز. ورودیه ونیز به بازدیدهای روزانه در زمانهای مشخص مربوط بود؛ مالیات بارسلون، ادینبرو و کیوتو به اقامت شبانه مربوط است و بخشی از مقررات آمستردام اپراتورهای کروز یا عرضهکنندگان اقامت را هدف میگیرد.
دوم، قیمت نهایی سفر را با مالیات محاسبه کنید. مالیات شهری همیشه در مبلغ اولیه رزرو نمایش داده نمیشود. نوع اقامتگاه، تعداد مسافران و تعداد شبها ممکن است چند ده یا حتی چند صد یورو به هزینه سفر اضافه کند.
سوم، رسید رزرو، فاکتور مالیات، کد QR و مدارک معافیت را نگه دارید. در بارسلون نیز قانونی بودن آپارتمان و شماره مجوز آن را بررسی کنید. نزدیک زمان حرکت، صفحه رسمی شهرداری یا اداره گردشگری مقصد را دوباره بخوانید؛ قوانین فصلی ممکن است با نرخ تازه بازگردند.
برای سفر به ترکیه هم برنامهریزی فقط به بلیط و اقامت محدود نیست و مطالعه هرآنچه باید درباره سیمکارت گردشگری ترکیه بدانید میتواند از هزینههای پیشبینینشده جلوگیری کند.
جمعبندی؛ چطور از اوورتوریسم فاصله بگیریم؟
کدام شهرها سهمیه گردشگر گذاشتهاند؟ تا اوت ۲۰۲۶، بیشتر مقصدهای معروف سهمیه عمومی برای ورود همه گردشگران تعیین نکردهاند. آنچه اجرا شده، کنترل بخشی از سفر است: ونیز برای بازدیدکنندگان یکروزه در روزهای خاص ورودیه گذاشت، بارسلون مالیات اقامت را افزایش داد و برای کاهش آپارتمانهای گردشگری برنامهریزی کرد، آمستردام توسعه هتل و گردشگری کروز را محدود نگه داشت و ادینبرو و کیوتو هزینه اقامت را بالا بردند.
برای دور شدن از ازدحام، فصلهای میانی، روزهای وسط هفته و محلههای خارج از مرکز را انتخاب کنید. در ایتالیا تریسته، راونا یا پادووا میتوانند جایگزینهای آرامتری برای ونیز باشند و در اسپانیا نیز خیرونا، تاراگونا یا ساراگوسا گزینههای کمازدحامتری هستند. انتخاب اقامتگاه قانونی و حمایت از کسبوکارهای محلی نیز با اصول اکوتوریسم یا بومگردی هماهنگتر است.
اگر با وجود این قوانین جدید همچنان بارسلون یا مقصدهای مشابه در برنامهتان است، بهتر است سفر را زودتر و با رزرو از پیش برنامهریزی کنید؛ بلیط تهران-بارسلون را میتوانید در فلایتاسنپ مقایسه و رزرو کنید.
سوالات متداول
۱. اوورتوریسم یعنی چه؟
اوورتوریسم به ازدحام بیشازحد گردشگران در یک مقصد گفته میشود؛ ازدحامی که به کیفیت زندگی ساکنان، زیرساختها، محیطزیست یا تجربه سفر آسیب میزند.
۲. آیا ورودیه ونیز شامل همه گردشگران میشود؟
خیر. طرح ۲۰۲۶ فقط در روزها و ساعتهای مشخص و عمدتا برای بازدیدکنندگان یکروزه بدون رزرو اقامت اجرا شد. دوره اعلامشده نیز در ۲۶ ژوئیه ۲۰۲۶ پایان یافت.
۳. آیا این قوانین روی مسافران ایرانی هم اثر دارد؟
بله. این قوانین معمولا براساس ملیت نیستند. اگر نوع سفر، زمان بازدید یا محل اقامت مسافر ایرانی مشمول قانون باشد، باید ورودیه یا مالیات مربوط را بپردازد.
۴. چه مقصدهایی جایگزین شهرهای شلوغ هستند؟
تریسته، راونا و پادووا در ایتالیا و خیرونا، تاراگونا و ساراگوسا در اسپانیا میتوانند گزینههای کمازدحامتری باشند؛ البته شرایط ویزا، پرواز و فصل سفر باید جداگانه بررسی شود.
