تابستان که میرسد، نامهایی مثل ماسوله، فیلبند، جواهرده و کندوان دوباره در فهرست سفرها دیده میشوند؛ مقصدهایی زیبا که در تعطیلات گاهی آنقدر شلوغاند که آرامش سفر از بین میرود. اگر دنبال روستاهای خنک ایران برای تابستان یا جایگزین ماسوله و کندوان هستید، از ارتفاعات مهآلود تالش و رامسر تا روستاهای کوهستانی فیروزکوه، الموت، شاهرود و دامنه سبلان انتخابهای دیگری هم وجود دارد.
فهرست مطالب
- چرا باید سراغ ییلاقهای کمتر شناختهشده برویم؟
- معیار انتخاب این ۱۵ مقصد در این راهنما
- ییلاقهای گیلان؛ از تالش تا دیلمان
- ییلاقهای مازندران؛ جایگزینهایی برای فیلبند و جواهرده
- ییلاقهای البرز، قزوین و سمنان
- ییلاقهای غرب و شمالغرب کشور
- جدول مقایسهای ۱۵ ییلاق
- دسترسی جادهای و وضعیت اقامت هر منطقه
- کدام ییلاق را بر اساس فاصله از تهران انتخاب کنیم؟
- سوالات متداول
در این راهنما ۱۵ مورد از ییلاق های کمتر شناخته شده ایران را با مسیر دسترسی، وضعیت جاده، اقامت، امکانات پایه و تفاوت سفر در مرداد و شهریور معرفی میکنیم. البته کمتر شناختهشده به معنی همیشه خلوت نیست؛ بعضی از این مناطق در آخر هفتههای مرداد یا تعطیلات چندروزه شلوغ میشوند.
چرا باید سراغ ییلاقهای کمتر شناختهشده برویم؟
مقاصد مشهور شمال امکانات بیشتری دارند، اما ترافیک، کمبود جای پارک و ازدحام میتواند تجربه سفر را تغییر دهد. بسیاری از ییلاق های کمتر شناخته شده ایران معمولا آرامترند و فرصت بیشتری برای پیادهروی، تماشای مه و آشنایی با زندگی محلی فراهم میکنند.
فروشگاه، پمپبنزین، درمانگاه و پوشش پایدار تلفن همراه در همه مسیرها وجود ندارد. پیش از ورود به جادههای فرعی باک را پر کنید، آب و خوراک کافی بردارید، نقشه آفلاین بگیرید و وضعیت راه و هوا را بررسی کنید. سامانه رسمی ۱۴۱ امکان بررسی وضعیت جادهها، شرایط جوی و محدودیتهای محورهای اصلی را فراهم میکند.
اگر هدف شما پیدا کردن یک ییلاق ارزان برای اقامت تابستانی است، خانههای محلی و کمپ میتوانند از هتل مقرونبهصرفهتر باشند؛ اما بدون استعلام مستقیم نباید ارزانبودن یک مقصد را قطعی دانست.
معیار انتخاب این ۱۵ مقصد در این راهنما
قرارگرفتن در منطقه مرتفع، داشتن مسیر دسترسی مشخص و کمتر دیدهشدن نسبت به مقصدهای تکراری، سه معیار اصلی این فهرستاند. بعضی گزینهها روستای دائمیاند، بعضی ییلاق فصلی و بعضی مانند لپاسر بیشتر برای طبیعتگردان باتجربه مناسباند. برای گزینههای بیشتر، راهنمای زیباترین روستاهای ایران را ببینید. ارتفاعهای این مقاله تقریبیاند و بسته به نقطه روستا، مرتع یا محل کمپ تغییر میکنند.
ییلاقهای گیلان؛ از تالش تا دیلمان
۱. سلانسر؛ رودبار
سلانسر در ارتفاعات غربی شهر رستمآباد (از توابع شهرستان رودبار) قرار دارد. بخش اول جاده آسفالت بوده اما اواسط راه، خاکی و کوهستانی میشود؛ در روزهای آفتابی خودروهای سواری با ملاحظه امکان تردد دارند، ولی با وقوع بارندگی حرکت بدون ماشین شاسیبلند خطرناک است. اقامت شبانه در این منطقه بیشتر از طریق برپایی چادر یا اجاره کلبههای روستایی اطراف صورت میگیرد. هوای مردادماه کاملا مطبوع و مهآلود گزارش میشود، در حالی که شهریور با شبهای سردتر و بارشهای ناگهانی همراه است. تمام اقلام مصرفی و بنزین را در رستمآباد تهیه کنید و منتظر ارتباط اینترنتی پایدار نباشید. بلندی سلانسر در منابع گوناگون بر پایه محل ثبت دادهها، بین ۱۲۵۰ تا ۱۷۰۰ متر متغیر است.
۲. اسبسرا؛ تالش
اسبسرا در محدوده کوهستانی تالش و نزدیک بیلیابین است. فاصله آن از مرکز تالش حدود ۳۵ کیلومتر گزارش شده و بخش پایانی مسیر خاکی و نامناسب است؛ خودروی ارتفاعبلند (آفرود) یا راننده محلی انتخاب امنتری خواهد بود. زیرساخت آب و راه محدود است و کمپ فقط با تجهیزات کامل یا هماهنگی با اهالی پیشنهاد میشود. مرداد سبزتر و معتدلتر است؛ شهریور شبهای سردتری دارد. ارتفاع محدوده نزدیک اسبسرا حدود ۱۶۶۰ متر اعلام شده است.
۳. مریان و آقاولر؛ تالش
از هشتپر تا مریان حدود ۳۵ کیلومتر جاده کوهستانی پیش رو دارید که آسفالت است، اما در بخشهایی چاله و دستانداز دارد و نیازمند رانندگی با احتیاط است. آقاولر نیز در همین محدوده قرار دارد. خانه محلی، اقامتگاه سنتی محدود و کمپ، گزینههای اقامت شبانه شما هستند؛ اما به دلیل ظرفیت محدود و شلوغی منطقه، حتما پیش از سفر اقامتگاه خود را رزرو کنید. مریان حدود ۱۰۸۰ متر ارتفاع دارد. مردادماه به دلیل هوای مطبوع برای خانوادهها مناسبتر است؛ اما در شهریور منطقه خلوتتر و شبها بهشدت سرد میشود. امکانات پایه در روستا وجود دارد، اما حتما سوخت خودرو و خریدهای اصلی خود را در تالش انجام دهید.
۴. دوخالهکوه؛ تالش
ییلاق بکر دوخالهکوه در بخش اسالم (دهستان خرجگیل) واقع شده و مسیر دسترسی به آن از فرعیهای کوهستانی جاده اسالم به خلخال جدا میشود. به دلیل نبودن تابلوی راهنما در مسیر، داشتن مختصات دقیق یا همراهی یک راهنمای محلی ضروری است. خدمات گردشگری، فروشگاه و حتی آنتندهی موبایل در این منطقه بسیار محدود است؛ همچنین به دلیل مالرو بودن بخش پایانی مسیر، باید خود را برای یک پیادهروی شبکهای و کوهپیمایی آماده کنید. اقامت شبانه در دوخالهکوه تنها به صورت کمپینگ با تجهیزات کامل یا اجاره تکاتاقهای بسیار محدود از عشاق محلی امکانپذیر است. مردادماه زمان پادشاهی مه و سرسبزی مطلق مراتع است؛ در حالی که شهریور شبهای بسیار سردتر اما وضعیت جوی پایدارتری دارد.
۵. دیلمان؛ سیاهکل
از سیاهکل وارد جاده جنگلی و زیبای دیلمان شوید و مسیر کوهستانی و ۴۵ کیلومتری آن را تا رسیدن به این ییلاق تاریخی ادامه دهید. مسیر اصلی آسفالت است (اگرچه به دلیل تردد خودروهای سنگین در بخشهایی دستانداز دارد)، اما راههای فرعی که به سمت مراتع و دشتها میروند معمولا خاکی هستند. ارتفاع این منطقه ۱۴۵۲ متر از سطح دریاست و برای شبمانی میتوانید روی خانههای محلی، اقامتگاههای بومگردی و کمپینگ در نقاط مجاز حساب کنید. مردادماه روزهایی بسیار خنک و مطبوع دارد، اما در شهریور هوا رو به سردی میرود و منطقه خلوتتر میشود. اگر میخواهید با گزینههای ییلاقی در غرب گیلان نیز آشنا شوید، پیشنهاد میکنیم راهنمای ییلاقات ماسال را هم مطالعه کنید.
ییلاقهای مازندران؛ جایگزینهایی برای فیلبند و جواهرده
۶. گرسماسر؛ رامسر
برای رسیدن به ییلاق گرسماسر، از جاده ساحلی رامسر–تنکابن وارد مسیر جنگلی دالخانی به سمت جنترودبار شوید و پس از حدود ۴۰ کیلومتر رانندگی، به فرعی گرسماسر برسید. بخش کوتاهی از انتهای این راه کوهستانی خاکی است، اما در هوای خشک تابستان برای خودروهای سواری معمولی نیز قابلعبور است. این روستا در ارتفاع ۲۰۰۰ متری قرار دارد و گزینههای اقامتی آن عمدتا به خانههای محلی و ویلاهای اجارهای محدود میشود. مردادماه در گرسماسر هوایی خنک، مطبوع و گاهی مهآلود را تجربه میکنید، در حالی که شهریور با فضایی آرامتر و شبهای بهمراتب سردتر همراه است. توجه داشته باشید که در این مسیر پمپ بنزین وجود ندارد؛ پس حتما سوختگیری و خریدهای اصلی خود را پیش از ورود به جاده دالخانی انجام دهید.
۷. جنترودبار؛ رامسر
روستای زیبای جنترودبار که به پایتخت گلگاوزبان ایران شهرت دارد، حدود ۵۰ کیلومتر با رامسر فاصله دارد. مسیر اصلی دسترسی به آن از میان جنگل سحرانگیز دالخانی عبور میکند؛ جادهای کاملا آسفالت، پرپیچوخم و بنبست که به تازگی بخشهایی از آن روکش جدید شده است. برای اقامت شبانه، گزینههای متنوعی از خانههای محلی و اقامتگاههای بومگردی در منطقه یافت میشود، اما برای آخر هفتههای تابستان، رزرو قبلی ضروری است. مردادماه با طبیعت سرسبز و شلوغی اوج سفرها همراه است، در حالی که شهریور هوایی خنکتر، آرامتر و خلوتتر دارد. توجه داشته باشید که این ییلاق پمپ بنزین ندارد؛ بنابراین سوختگیری و خرید کامل خود را در رامسر یا ساداتمحله انجام دهید.
۸. لپاسر؛ ارتفاعات رامسر
لپاسر با ارتفاع تقریبی ۳۰۰۰ متر از سطح دریا، مقصدی عالی برای طبیعتگردان و کوهنوردان باتجربه است. مسیرهای دسترسی به این منطقه از جنترودبار و نمکدره، یا از مسیر جواهرده به سمت «سیکانرجه» آغاز میشوند. صعود به این ارتفاعات نیازمند پیادهروی طولانی، همراهی راهنمای محلی و داشتن تجهیزات کامل کوهستان است. اقامت در لپاسر بیشتر به شکل کمپینگ در طبیعت یا استفاده محدود از کلبههای مرتعی (امکانات عشایری) صورت میگیرد. هوا در مردادماه نیز شبهای سرد و ناپایداری دارد و در شهریورماه سردتر و متغیرتر میشود. برای یک سفر سادهتر و خانوادگی به این منطقه، مطالعه راهنمای روستای جواهرده رامسر گزینه مناسبتری است.
۹. خوشواش؛ آمل
ییلاق خوشواش در ارتفاعات آمل و در تراز تقریبی ۲۷۵۰ متری از سطح دریا قرار دارد. رایجترین راههای دسترسی به این منطقه از طریق جاده هراز، فرعی هلیچال و کپین است که بخشهای انتهایی آن به جاده خاکی ختم میشود. در روزهای آفتابی و خشک، امکان عبور خودروهای سواری معمولی وجود دارد؛ استفاده از خودروی مناسب شاسیبلند و رانندگی در روشنایی روز ایمنتر است. برای اقامت در خوشواش میتوانید روی اجاره خانههای روستایی یا کمپینگ در طبیعت حساب کنید. مردادماه بهترین زمان برای بهرهمندی از هوای خنک و تماشای دریای ابر است، در حالی که شهریور شبهای بسیار سردتری دارد. توجه داشته باشید که این ییلاق فاقد امکانات رفاهی کامل است؛ بنابراین خرید اصلی و تهیه مایحتاج خود را حتما پیش از حرکت در شهر آمل انجام دهید.
۱۰. دلیر؛ مرزنآباد
روستای دلیر در بخش مرزنآباد شهرستان چالوس و در فاصله تقریبی ۳۰ کیلومتری از شهر مرزنآباد قرار دارد. پس از خروج از جاده اصلی چالوس، وارد یک مسیر فرعی و کوهستانی میشوید که بخشهایی از انتهای آن خاکی است. این روستا در ارتفاع حدود ۲۰۶۰ متری از سطح دریا قرار دارد و گزینههای اقامتی آن شامل خانههای روستایی، ویلاهای محلی و تعداد محدودی اقامتگاه بومگردی است. مردادماه آبوهوای منطقه بسیار خنک و دلپذیر است، اما روستا در تعطیلات شلوغ میشود؛ شهریورماه خلوتتر، آرامتر و بسیار سردتر خواهد بود. برای مقایسه با مقصد مشهور منطقه، راهنمای روستای فیلبند مازندران را بخوانید.
ییلاقهای البرز، قزوین و سمنان
۱۱. لزور؛ فیروزکوه
لزور گزینهای عالی برای علاقهمندان به یک ییلاق خلوت نزدیک تهران است. برای دسترسی، از جاده فیروزکوه و سهراهی لاسم به سمت ارجمند بروید و مسیر آسفالته را تا روستا ادامه دهید. لزور حدود ۲۳۵۰ متر ارتفاع دارد و اقامت در آن به خانههای محلی محدود میشود. مسیر دریاچه و ارتفاعات منطقه خاکی است. مردادماه روزهای آفتابی و شبهای سرد دارد و شهریور سردتر و خشکتر میشود. حتما بنزین و سوخت خودرو را پیش از ورود به فرعی لاسم تأمین کنید.
۱۲. گرمارود؛ الموت
گرمارود در انتهای دره الموت و در فاصله ۱۱۰ کیلومتری قزوین قرار دارد. جاده دسترسی از مسیر معلمکلایه، باریک، کوهستانی و پرپیچوخم است و راههای بعد از روستا خاکی میشوند. برای اقامت میتوانید از خانههای روستایی یا کمپینگ استفاده کنید. مردادماه برای اقامت شبانه خنک و مناسب است و شهریور هوا سردتر و طبیعت پاییزیتر میشود. توجه داشته باشید که سوخت، دارو و خرید اصلی خود را حتما در قزوین یا معلمکلایه تهیه کنید.
۱۳. روستای ابر؛ شاهرود
روستای ابر حدود ۴۰ کیلومتر با شاهرود فاصله دارد. جاده تا روستا آسفالت است، اما مسیرهای جنگلی خاکی هستند و هنگام بارندگی بهشدت گلآلود میشوند. برای اقامت، اقامتگاههای بومگردی روستا مناسباند و برای کمپینگ نیز بهتر است از راهنمای محلی کمک بگیرید. مردادماه هوا معتدل است، اما مه گرفتگی و بارشها ممکن است ناگهانی رخ دهند؛ شهریور نیز شبهای سردتر و فضای آرامتری دارد. حتما سوخت و خرید خود را در شاهرود انجام دهید و با خودروی سواری معمولی هرگز وارد مسیرهای خیس و گلی جنگل نشوید.
ییلاقهای غرب و شمالغرب کشور
۱۴. اندبیل؛ خلخال
روستای اندبیل در چند کیلومتری شمالشرقی خلخال و نزدیک به جاده معروف خلخال–اسالم قرار دارد. ارتفاع منطقه حدود ۱۸۵۰ متر است؛ مسیر اصلی آسفالت بوده اما راههای مرتعی اطراف خاکی هستند. برای اقامت میتوانید روی هتلهای خلخال، خانههای محلی یا کمپینگ حساب کنید. مردادماه هوا معتدل و خنک است، اما در شهریور هوا سردتر شده و احتمال مهگرفتگی در مسیرهای کوهستانی بالا میرود. نزدیکی این ییلاق به شهر خلخال، دسترسی به جایگاه سوخت، فروشگاهها و خدمات درمانی و پایهای را بسیار آسان کرده است.
۱۵. شابیل؛ دامنه سبلان
مجتمع آبدرمانی شابیل در جنوب لاهرود و مسیر شمالشرقی سبلان، در ارتفاع ۲۷۰۰ متری قرار دارد. جاده تا آبگرم آسفالت و برای خودروهای معمولی مناسب است، اما ادامه مسیر تا پناهگاه، خاکی و کوهستانی بوده و تردد در آن فقط با لندرورهای محلی انجام میشود. برای اقامت میتوانید از اکوکمپها، کانکسهای اقامتی یا هتلهای لاهرود و مشگینشهر استفاده کنید. مردادماه شبهای سردی دارد و در شهریورماه سرمای شبانه شدیدتر و تغییرات جوی ناگهانیتر میشود. امکانات رفاهی منطقه محدود است؛ پس حتما سوخت و خرید اصلی خود را پیش از حرکت، در لاهرود یا مشگینشهر انجام دهید.
جدول مقایسهای ۱۵ ییلاق
| نام ییلاق | استان | ارتفاع تقریبی | فاصله از نزدیکترین شهر اصلی | بهترین ماه بازدید |
| سلانسر | گیلان | ۱۲۵۰ تا ۱۷۰۰ متر | ۱۵ کیلومتر از رستمآباد | مرداد |
| اسبسرا | گیلان | ۱۶۶۰ متر | ۳۵ کیلومتر از تالش (هشتپر) | مرداد |
| مریان و آقاولر | گیلان | حدود ۱۰۸۰ متر | ۳۵ کیلومتر از هشتپر | مرداد و شهریور |
| دوخالهکوه | گیلان | ۱۶۸۰ متر | ۲۵ کیلومتر از تالش (فرعی پونل) | مرداد |
| دیلمان | گیلان | ۱۴۵۲ متر | ۴۵ کیلومتر از سیاهکل | مرداد |
| گرسماسر | مازندران | حدود ۲۰۰۰ متر | ۴۰ کیلومتر از رامسر | مرداد |
| جنترودبار | مازندران | ۱۵۴۰ متر | ۵۰ کیلومتر از رامسر | مرداد و شهریور |
| لپاسر | مازندران | حدود ۳۰۰۰ متر | دسترسی پیمایشی (پیادهروی از جواهرده) | مرداد |
| خوشواش | مازندران | حدود ۲۷۵۰ متر | حدود ۴۰ کیلومتر از آمل (مسیر هراز) | مرداد |
| دلیر | مازندران | حدود ۲۰۶۰ متر | ۳۰ کیلومتر از مرزنآباد | مرداد و شهریور |
| لزور | تهران | ۲۳۵۰ متر | ۴۵ کیلومتر از فیروزکوه | مرداد |
| گرمارود | قزوین | ۱۷۸۰ متر | حدود ۱۱۰ کیلومتر از قزوین | مرداد |
| روستای ابر | سمنان | ۱۸۶۰ متر | ۴۰ کیلومتر از شاهرود | شهریور |
| اندبیل | اردبیل | حدود ۱۸۵۰ متر | ۳ تا ۵ کیلومتر از خلخال | مرداد و شهریور |
| شابیل | اردبیل | حدود ۲۷۰۰ متر | ۳۵ کیلومتر از لاهرود / ۵۰ کیلومتر از مشگینشهر | مرداد |
دسترسی جادهای و وضعیت اقامت هر منطقه
مسیرهای آسفالت: روستاهای مریان، دیلمان، جنترودبار، لزور، اندبیل و روستای ابر تا بافت اصلی روستا مسیر آسفالته دارند؛ اما راههای منتهی به مراتع، دریاچهها یا نقاط مناسب کمپ در اطراف آنها اغلب خاکی است.
مسیرهای نیازمند خودروی مناسب: دسترسی به ییلاقات اسبسرا، دوخالهکوه، لپاسر، خوشواش و ادامه مسیر شابیل به پناهگاه، نیازمند آمادگی بدنی بالاتر، خودروی دوفرانسیل (آفرود)، پیادهروی یا استفاده از رانندگان محلی است.
وضعیت اقامتگاهها: گزینههای بومگردی و خانههای محلی در دیلمان، گرسماسر، جنترودبار، دلیر، لزور و روستای ابر بهراحتی در دسترس هستند. اما در مناطقی مثل سلانسر، دوخالهکوه و لپاسر کمپینگ رایجتر است؛ اقامت شبانه در آنها بدون بررسی دقیق هواشناسی، همراه داشتن تجهیزات کامل و هماهنگی با اهالی توصیه نمیشود.
نکته ایمنی مهم: برای بررسی دسترسی جادهای به روستاهای کوهستانی، حتما پیش از حرکت وضعیت محورهای اصلی را از طریق سامانه ۱۴۱ مدیریت راهها پیگیری کنید. همچنین وضعیت جادههای فرعی را از اقامتگاهها، دهیاری یا افراد محلی جویا شوید؛ چراکه جادههای خاکی ممکن است پس از بارشها، رانش زمین یا عملیات راهسازی دچار تخریب، گلآلودگی شدید یا انسداد موقت شده باشند.
کدام ییلاق را بر اساس فاصله از تهران انتخاب کنیم؟
برای سفر کوتاه از تهران، لزور و دلیر گزینههای نزدیکتری هستند؛ لزور جاده اصلی سادهتری دارد و بخشی از مسیر دلیر خاکی است. سلانسر، دیلمان و اندبیل برای سفرهای دو یا سهروزه مناسباند. گرسماسر، جنترودبار، مریان و دوخالهکوه را هم بهتر است در قالب یک برنامه چندروزه سفر به گیلان یا مازندران ببینید.
لپاسر و شابیل مقصدهای طبیعتگردی حرفهایاند و نباید مانند یک پیکنیک معمولی برای آنها برنامهریزی کرد. بهترین زمان سفر به ییلاق فقط به ماه سفر بستگی ندارد؛ وضعیت بارندگی، مه، دمای شب و شرایط جاده در روز حرکت نیز اهمیت زیادی دارد. پیشبینی فصلی تابستان ۱۴۰۵ نشان میدهد بارشهای تابستانی بیشتر در سواحل دریای خزر، شمالغرب کشور و ارتفاعات رخ میدهند؛ بنابراین حتی در مرداد و شهریور نیز باید پیش از حرکت، پیشبینی کوتاهمدت هوا و وضعیت جاده مقصد را بررسی کنید.
اگر هدفتان فرار از گرما و شلوغی مقاصد تکراری شمال است، این ۱۵ مورد از ییلاق های کمتر شناخته شده ایران نقطه شروع خوبیاند. برای ادامه برنامهریزی سفر جادهای، راهنماهای کامل سفر به گیلان و سفر به مازندران را هم در اسنپبلاگ ببینید.
سوالات متداول
۱. ارتفاع دقیق این ییلاقها را از کجا بدانیم؟
ارتفاع روستا با مرتع یا نقطه کمپ یکسان نیست. برای عدد دقیق باید مختصات محل را در نقشههای سازمان نقشهبرداری یا مدلهای ارتفاعی مانند SRTM بررسی کرد. اعداد این راهنما تقریبیاند و برای برنامهریزی عمومی سفر کاربرد دارند.
۲. آیا این مقاصد در شهریور هم قابل سفرند؟
بیشتر مناطق تا اواخر شهریور قابلسفرند، اما شبها سردتر میشوند و در ارتفاعات البرز، تالش و سبلان احتمال مه، بارش و افت دما بیشتر است. پیشبینی کوتاهمدت را ۲۴ تا ۴۸ ساعت پیش از سفر بررسی کنید.
۳. آیا این ییلاقها اقامتگاه رسمی دارند؟
دیلمان، جنترودبار، دلیر، لزور و روستای ابر گزینههای رسمیتر دارند. در سلانسر، دوخالهکوه، لپاسر و اسبسرا ظرفیت محدودتر است و باید از قبل با خانه محلی، راهنما یا اقامتگاه نزدیک هماهنگ کرد.
۴. برای رفتن به این مناطق خودروی خاص لازم است؟
برای مسیرهای اصلی آسفالته، خودروی سواری کافی است. در راههای خاکی اسبسرا، خوشواش، فرعیهای سلانسر و روستای ابر و ادامه مسیر شابیل، خودروی شاسیبلند یا محلی مطمئنتر است. لپاسر نیز مقصد پیمایشی است.
