اگر تابهحال در اینترنت بهدنبال یک ماده طبیعی برای افزایش میل یا قوای جنسی گشته باشید، احتمالا نام خارخاسک را در میان نتایج دیدهاید. خارخاسک گیاهی پرطرفدار است که میوه آن با خارهای تیز پوشانده شده است. خارخاسک بهطور سنتی در فرهنگهای مختلف بهعنوان محرک قوای جنسی و همچنین گیاهی دارویی برای درمان بیماریهای مختلف شناخته میشود. در این مقاله درباره خواص خارخاسک، عوارض جانبی و شیوه مصرف آن میگوییم. با ما همراه باشید.
فهرست مطالب
خارخاسک چیست؟
گیاه خارخاسک با نام علمی تریبولوس ترستریس (Tribulus terrestris)، گیاه مدیترانهای پرطرفداری است که روی میوهاش را خارهایی تیز پوشاندهاند. این گیاه حاوی ترکیباتی است که ممکن است سطح برخی از هورمونها را افزایش بدهد. در ادامه مقاله به کاربردها و خواص این گیاه اشاره میکنیم.
خواص خارخاسک
گرچه طرفداران پروپاقرص طب سنتی، گیاه خارخاسک را بهعنوان دارویی گیاهی برای درمان بیماریهای مختلف معرفی میکنند، لازم است از منظر علم هم این گیاه را بررسی کنیم و ببینیم تحقیقات علمی درباره این اثرات معروف و پرطرفدار چه میگویند؟
۱. سلامت جنسی
تحقیقات درباره تأثیر مصرف خارخاسک بر افزایش میل جنسی متناقض است. طبق یک پژوهش بالینی منتشرشده در مجله Gynecological Endocrinology، مصرف این مکمل ممکن است به بهبود میل جنسی، برانگیختگی، ارگاسم و رضایت جنسی در زنان سنین قبل از یائسگی کمک کند. اما نکته قابلتوجه این است که این پژوهش فقط ۴۰ شرکتکننده داشته و برای نتایج قطعی به تحقیقات گستردهتر با تعداد شرکتکنندههای بیشتر نیاز است.
مطالعه منتشرشده در مجله Maturitas نیز حاکی از آن است که مصرف مکمل خارخاسک در مردان مبتلا به اختلال نعوظ یا میل جنسی کم، باعث بهبود عملکرد جنسی آنها شده است. با وجود این یافتههای امیدوارکننده، مطالعات بالینی درباره تأثیر خارخاسک بر سلامت جنسی مردان، به نتایج هماهنگ و مشابهی در این زمینه دست نیافتهاند.
۲. بهبود عملکرد ورزشی
ازآنجاکه ورزشهای شدید و طولانیمدت ممکن است تولید تستوسترون را کاهش دهند، بسیاری از ورزشکاران از مکمل خارخاسک با هدف افزایش تولید هورمون تستوسترون استفاده میکنند. اما جالب است بدانید که تحقیقات علمی این ادعا را تأیید نمیکنند. طبق پژوهشی که بر روی ورزشکاران کراسفیت انجام شده است، مصرف خارخاسک هیچ تأثیری بر عملکرد ورزشی یا ترکیب بدنی این افراد نداشته است. در مطالعه دیگری هم که روی بوکسورهای حرفهای انجام شده است، پژوهشگران هیچ تأثیری از افزایش حجم عضلات یا سطح تستوسترون مشاهده نکردهاند. تنها فایده و نکته جالبتوجه این بوده است که در این ورزشکاران آسیب عضلانی تا حدود زیادی کاهش و عملکرد آنها در تمرینات بیهوازی بهبود یافته است.
۳. کاهش فشار خون
بر اساس مطالعات حیوانی، مصرف خارخاسک ممکن است با گشادکردن رگهای خونی، فشار خون را کاهش دهد. اما هنوز مشخص نیست که این اثر در انسانها هم وجود دارد یا خیر.
۴. درمان سنگ کلیه
در طب سنتی چین و آیورودا از گیاه خارخاسک برای درمان سنگ کلیه استفاده میشود. متخصصان طب سنتی معتقدند که این گیاه با افزایش ادرار، خطر تشکیل سنگ کلیه را کاهش میدهد، اما تاکنون تحقیقات علمی کافی در این مورد روی انسانها انجام نشده است.
۵. سلامت قلب و قند خون
اگرچه بیشتر افراد از خارخاسک برای تقویت عملکرد جنسی و افزایش تستوسترون استفاده میکنند، اثرات آن بر دیگر جنبههای سلامتی نیز در پژوهشهای مختلف بررسی شده است. در پژوهشی متشکل از ۹۸ زن مبتلا به دیابت نوع ۲، شرکتکنندگان روزانه ۱۰۰۰ میلیگرم خارخاسک مصرف میکردند. پس از گذشت ۳ ماه و انجام آزمایشهای بالینی، مشخص شد سطح قند خون و کلسترول افرادی که این مکمل را مصرف کرده بودند، نسبت به گروهی که دارونما دریافت کرده بودند، کاهشی محسوس داشته است. طبق مطالعات حیوانی نیز مصرف گیاه خارخاسک کاهش قند خون، جلوگیری از آسیب به رگهای خونی و پیشگیری از افزایش کلسترول خون را در بر داشته است. با تکیه بر شواهد اولیه میتوان گفت که مصرف گیاه خارخاسک ممکن است در کنترل قند خون و کلسترول افراد دیابتی مفید باشد، اما همچنان به تحقیقات بیشتر در این زمینه نیاز است. علاوهبر خارخاسک، برخی مواد مغذی دیگر هم با سلامت قلب و کلسترول در ارتباطاند؛ در مطلب اسید چرب امگا ۳ میتوانید با یکی از این منابع بیشتر آشنا شوید.
مصرف خارخاسک در طب سنتی
خارخسک گیاهی پرطرفدار به شمار میآید که قرنهاست در طب سنتی فرهنگهای مختلف بهعنوان محرک قوای جنسی و دارویی برای درمان مشکلاتی نظیر سنگ کلیه، فشار خون بالا و عفونتهای ادراری استفاده میشود. اما مهم است بدانید که شواهد علمی کافی برای تأیید اثربخشی این گیاه در موارد گفتهشده وجود ندارد.
عوارض جانبی خارخاسک
گرچه مصرف این گیاه به مدت کوتاه و در دوزهای کم احتمالا بیخطر است، ممکن است برخی افراد با مصرف آن دچار عوارض جانبی خفیف و نادری از جمله درد معده، گرفتگی عضلات و اسهال شوند.
البته گزارشی موردی از مرد جوانی در دسترس است که پس از مصرف دوزهای بالای خارخاسک طی دو روز برای پیشگیری از ابتلا به سنگ کلیه، دچار مسمومیت حاد کبدی و کلیوی شده است. گرچه این فرد بهبود یافته است، گیاه خارخاسک به دلیل احتمال آسیب به کلیهها در فهرست مواد سمی مکملهای غذایی قرار دارد.
همچنین با توجه به آزمایشی روی موشها، نگرانیهایی درباره آسیب کلیوی ناشی از مصرف خارخاسک مطرح شده است.
نکته دیگری که لازم است درباره مکملهای خارخاسکی که برای افزایش عملکرد ورزشی به فروش میرسد بدانید، این است که احتمالا این مکملها حاوی استروئیدهای آنابولیک یا مواد ممنوعهای هستند که باعث دوپینگ ناخواسته در ورزشکاران میشود.
احتیاطها و هشدارها
۱. بارداری
مصرف گیاه خارخاسک در دوران بارداری خطرناک تلقی میشود. طبق تحقیقات انجامشده روی حیوانات، ممکن است مصرف این گیاه رشد جنین را تحتتأثیر قرار دهد.
۲. شیردهی
ازآنجاکه اطلاعات کافی درباره ایمنی مصرف خارخاسک در دوران شیردهی وجود ندارد، توصیه میشود از مصرف این گیاه در دوران شیردهی خودداری کنید.
۳. قبل از جراحی
مصرف خارخاسک ممکن است سطح قند و فشار خون را تحتتأثیر قرار دهد و کنترل این موارد را در طول و پس از جراحی دشوار کند. به همین دلیل توصیه میشود که اگر جراحی در پیش دارید، حداقل ۲ هفته قبل از جراحی از مصرف خارخاسک خودداری کنید.
طرز مصرف خارخاسک
مکملهای خارخاسک در اشکال مختلفی از جمله پودر، کپسول، دمنوش و عرق موجودند. در طب سنتی از تمام قسمتهای این گیاه برای درمان بیماریهای مختلف استفاده میشود. بااینحال مکملهای خارخاسکی که به صورت آنلاین عرضه میشوند یا آنها را در قفسه فروشگاه مواد غذایی میبینید، ممکن است حاوی عصاره، میوه، برگ، ریشه یا ترکیبی از این قسمتهای گیاه باشد. در ادامه درباره روشهای رایج آمادهسازی و مصرف این گیاه میگوییم.
۱. مصرف بهصورت دمنوش
برای درستکردن دمنوش یا چای خارخاسک، لازم است ۱ تا ۲ قاشق چایخوری خارخاسک خشکشده را در یک لیوان آب جوش بریزید و اجازه بدهید به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه دم بکشد. پس از گذشت این مدتزمان و صافکردن دمنوش، آن را بنوشید. معمولا مصرف روزانه ۱ تا ۲ فنجان از دمنوش این گیاه توصیه میشود.
۲. مصرف بهصورت عرق
دوز استفاده از عرق خارخاسک به غلظت عصاره بستگی دارد. بسته به غلظت عرق، ۱۰ تا ۱۵ قطره از آن را در آب یا چای حل و یک یا ۲ بار در روز میل کنید.
۳. مصرف بهصورت کپسول یا قرص
مکملهای خارخاسک معمولا در دوزهای ۲۵۰ تا ۷۵۰ میلیگرمی عرضه میشوند. دوز توصیهشده بر اساس دستورالعمل درجشده روی محصول یا صلاحدید پزشک متفاوت است.
نکات مهم درباره خرید مکملهای خارخاسک
میخواهید خارخسک را از عطاری آنلاین سفارش دهید؟ لطفا قبل از سفارش این گیاه به موارد زیر دقت کنید:
- حتما برچسب مواد تشکیلدهنده محصول را بررسی کنید تا مطمئن شوید که مکمل فقط حاوی خارخاسک است و مواد اضافی با تأثیرات نامشخص در آن وجود ندارد.
- قبل از اقدام به خرید از عطاری و مصرف مکملهای حاوی خارخاسک، حتما با پزشک مشورت کنید و شرایط بالینیتان را بسنجید.
برای خرید عطاری آنلاین و معتبر، میتوانید از سرویس اسنپ فود استفاده کنید.
سخن پایانی
خارخاسک یا تریبولوس ترستریس، نوعی گیاه دارویی است که در طب سنتی چین، آیورودا و همچنین طیف وسیعی از فرهنگهای دیگر، برای افزایش میل جنسی، بهبود عملکرد ورزشی و کاهش مشکلات کلیوی استفاده میشود.
طبق تحقیقات علمی، ممکن است مصرف این گیاه میل جنسی را در برخی زنان و مردان افزایش دهد، اما تأثیر آن بر اختلالات جنسی نظیر اختلال نعوظ کاملا مشخص نیست. همچنین بهطور علمی ثابت نشده است که مصرف خارخاسک باعث افزایش تولید هورمون تستوسترون یا بهبود عملکرد ورزشی میشود. گرچه شواهدی درباره کاهش قند و فشار خون ناشی از مصرف خارخاسک وجود دارد، برای نتیجهگیری قطعی در این زمینه به تحقیقات انسانی بیشتری نیاز است. اگر میخواهید از این داروی گیاهی با هر هدفی استفاده کنید، لازم است قبل از اقدام به خرید آن حتما با پزشک مشورت کنید.
شما بگویید
تابهحال از گیاه خارخاسک استفاده کردهاید؟ اگر پاسختان مثبت است، لطفا تجربیات ارزشمندتان درباره هدف از مصرف این مکمل و نتایج مصرف آن را با ما و کاربران عزیزمان به اشتراک بگذارید.
