خودروها میتوانند به دلایل گوناگون انسانی و فنی و شیمیایی آتش بگیرند و در خیلی از مواقع، مجموعهای از عوامل مختلف دست در دست یکدیگر باعث آتشسوزی یک ماشین میشوند. شناخت این عوامل مطمئنا میتواند به دارندهی خودرو کمک کند تا از موقعیتهای مخاطرهآمیز پرهیز کند، اما به هر حال تضمینی در کار نیست. همیشه یادتان باشد که اگر به هر علتی ماشینتان آتش گرفت سریعا از آن خارج شوید و تا جای ممکن از آن فاصله بگیرید، چرا که شعلهای کوچک میتواند بهسرعت گسترش یابد و در نتیجه، وضعیت حادثه میتواند بهمراتب بدتر و فاجعهآمیزتر شود.
- نقص فنی
نقص فنی معمولا به خودی خود باعث آتشسوزی ماشین نمیشود اما میتواند شرایط مساعدی برای بروز آن مهیا کند یا حتا موقعیتی ایجاد کند که آتش گرفتن ماشین اجتنابناپذیر شود. معمولا خودروسازان توجه فراوانی روی این نقایص دارند و اگر موردی مشاهده شود بیدرنگ و پیش از فراگیر شدن مشکل، برای رفع آن اقدام میکنند. به هر حال هیچ سازندهای دوست ندارد با ماشینهای قابل اشتعالاش شناخته شود! باید توجه داشت که از یک طرف هر عیب و ایرادی لزوما منجر به آتش گرفتن ماشین نمیشود و از طرف دیگر، نقص فنی صرفا نقطهی شروع اتفاقاتی است که منجر به آتشسوزی میشوند.
- تعمیر و سرویس نامناسب
خطای انسانی معمولا دلیل مستقیم آتشسوزی خودرو نیست اما بیتوجهی به نگهداری از خودرو بهراحتی میتواند آن را به خطر بیندازد. شکی نیست که فراموشکاری یا غفلت از سرویس درست و بهموقع وسیلهی نقلیه میتواند خطر آتش گرفتن ناخواسته و پیشبینینشدهی آن را نیز به همراه داشته باشد. اگر قطعات شکسته، آببندهای دارای نشتی یا سیمکشی معیوب را به حال خود رها کنید، ماشین شما به یک بمب ساعتی متحرک تبدیل میشود: موتوری که واشر خراب داشته باشد میتواند موجب چکه کردن مواد قابل اشتعال شود و سیمهای فرسوده میتوانند جرقه و اتصالی ایجاد کنند.
- تصادف رانندگی
تصادف رانندگی میتواند در برخی مواقع با آتشسوزی همراه شود. قسمتهای ضربهپذیر خودرو طوری طراحی میشوند که جلوی نیروی ضربه را بگیرند و بخشهای درونی و حساس اتوموبیل مانند موتور، باتری و باک را محافظت کنند. اما به هر حال مقاومت آنها هم حدی دارد و ضربهی بسیار شدید میتواند پیامدهایی همچون نشت بنزین و ایجاد گرما و دود را به همراه داشته باشد. یک نکتهی مهم این است که خیلی اوقات کسانی که داخل ماشینِ تصادفکرده قرار دارند از وسعت و شدت حادثه و در نتیجه احتمال شعلهور شدن ماشین بیخبرند، بنابراین عاقلانهترین کار در چنین موقعیتی ترک سریع خودرو است.
- آتشسوزی عمدی
برای فهرست کردن تمام دلایل سوختن یک خودرو، باید آتشسوزی عمدی را هم در آن گنجاند. آتشسوزی عمدی میتواند برای سرپوش گذاشتن روی دزدی یا جرایم دیگر، برای فریب شرکت بیمه یا صرفا نوعی وندالیزم و بهقصد خرابکاری باشد. در این مورد کار چندانی از دست شما برنمیآید – احتمالا بهجز داشتن بیمه بدنهی مطمئن!
- باتریهای هیبریدی و الکتریکی
پاییز ۲۰۱۳ بود که یکی از خودروهای الکتریکی تسلا مدل اس که بهعنوان «ایمنترین خودرو تا کنون» معرفی شده بود آتش گرفت. این ماشین با سرعت زیادی در حرکت بود که جسم ریزی با آن برخورد کرد و باعث سوراخ شدن و اشتعال باتری شد. این مساله برای تسلا بسیار گران تمام شد چون ادعا کرده بود که تمام مشکلات ایمنی این گونه خودروها را برطرف کرده است. به هر حال این خودروها هنوز در آغاز راهاند و با مشارکت شرکتهایی مثل شورلت و جنرال موتورز، امیدهای زیادی برای آیندهی ایمن آنها وجود دارد.
- داغ شدن مبدلهای کاتالیستی
مبدلهای کاتالیستی که به سیستم اگزوز متصل میشوند یکی از خطرات اصلی منجر به آتشسوزی هستند و در عین حال معمولا نادیده گرفته میشوند. این مبدلها اغلب به این دلیل داغ میشوند که میزان آلایندههای اگزوزی که میسوزانند بیشتر از ظرفیتی است که برای آنها در نظر گرفته شده است. در واقع اگر موتور ماشین شما به هر دلیلی درست کار نکند، باعث سوخت ناقص بنزین میشود و مواد اضافی زیادی را روانهی سیستم اگزوز میکند. به این ترتیب مبدل کاتالیستی باید کار اضافهای انجام دهد و از حد معمول داغتر شود. این مساله علاوه بر این که در درازمدت به خود مبدل آسیب میرساند، بخشهای اطراف آن را نیز تحت تاثیر قرار میدهد. با داغ شدن بیش از حد مبدل (که میتواند به بیش از هزار درجهی سانتیگراد برسد) آتشسوزی در خودرو بسیار محتمل خواهد بود.
- داغ شدن موتور
داغ شدن موتور به خودی خود باعث مشتعل شدن آن نمیشود، اما میتواند دمای مایعات داخلی ماشین را بالا ببرد و باعث بیرون ریختن آنها از چرخهی حرکت خودشان بشود. این مایعات ممکن است روی قسمتهای داغ مثل موتور یا سیستم اگزوز بریزند و آتش بگیرند. داغ شدن موتور میتواند ناشی از آببندی معیوب یا واشر خراب باشد و بررسی فنی نیاز دارد. به هر حال داغ شدن پیوستهی موتور ماشین نشانهی خطرناکی است که نباید از آن غافل شد.
- نشت مایعات
در هر خودرو، مایعات اشتعالپذیر و خطرناک گوناگونی مانند بنزین، روغن موتور، روغن ترمز، روغن گیربکس و غیره وجود دارد که همگی در حینی که ماشین روشن است در گردشاند و با آسیب دیدن مسیر و شلنگ و مخزنشان میتوانند موجب آتشسوزی شوند. اگرچه چنین آتشسوزیای احتمالا از محدودهی موتور شروع میشود که تمام این مایعات خطرناک در آن جمعاند، اما فراموش نکنید که بعضی از آنها مثل بنزین و روغن ترمز در تمام طول ماشین در جریاناند.
- مشکل سیستم الکتریکی
ایرادهای سیستم الکتریکی اتوموبیل سهم عمدهای در ایجاد حریق دارند. باتری ماشین میتواند بسیار دردسرساز شود. فرآیند شارژ باتری میتوانند موجب ایجاد هیدروژن در محفظهی موتور شود که قابلیت انفجار دارد. سیمکشی معیوب یا ضعیف میتواند جرقههایی ایجاد کند که بهسرعت منجر به آتشسوزی میشوند. البته که سیمکشی خودرو محدود به محفظه ی موتور نیست و در سرتاسر آن کشیده شده و بروز ایراد در آن میتواند در هر نقطهای مسالهساز شود.
- نشت سوخت
بروز نشتی در سیستم سوخترسانی رایجترین دلیل آتش گرفتن خودروهاست. همان طور که دیدید بسیاری از دلایل پیشین بههمراه نشت سوخت باعث حریق ناخواسته میشوند، اما باید دانست که خود سوخت میتواند بدون نشانهی چندانی نشت کند. بنزین خطرناکترین مادهی خودرو شماست که میتواند بهسادگی و با کوچکترین جرقه، آتشی برپا کند. بماند که اگر زیادی گرم شود میتواند بهخودی خود مشتعل شود. بهترین راه برای جلوگیری از آتش گرفتن بنزین این است که مرتبا به خودرو خود رسیدگی کنید و حواستان به مواردی که پیش از این گفتیم باشد. و اگر بوی بنزین در داخل یا خارج خودرو به مشامتان خورد بلافاصله مشکل را پیدا و حل کنید.